Sytuacja, w której pracownik — a zwłaszcza przedstawiciel handlowy lub agent handlowy we Francji — nie osiąga wyznaczonych celów, nie raportuje swojej aktywności lub wykazuje brak zaangażowania, jest jednym z najczęstszych wyzwań dla pracodawców prowadzących zatrudnienie we Francji.
Możliwość oraz koszt zakończenia współpracy zależą od właściwej kwalifikacji prawnej zachowania pracownika, od obowiązujących układów zbiorowych we Francji, a także od tego, czy pracodawca jest w stanie udowodnić realność celów oraz istnienie stosownej dokumentacji.
1. Zwolnienie z powodu niewystarczającej wydajności (insuffisance professionnelle)
Ten tryb stosuje się, gdy pracownik wykonuje swoje obowiązki, lecz:
- nie osiąga oczekiwanych rezultatów,
- pracuje w sposób niemetodyczny lub nieskuteczny,
- nie raportuje pracy zgodnie z ustalonymi zasadami,
- mimo wsparcia i wyjaśnień nie poprawia jakości wykonywanych zadań.
Aby zwolnienie pracownika we Francji było zgodne z prawem, pracodawca musi wykazać:
✔ realność i precyzyjność celów,
✔ ich znajomość przez pracownika,
✔ udzielone wsparcie (maile, coaching, entretien professionnel),
✔ odpowiedni okres obserwacji umożliwiający poprawę.
Warto pamiętać, że niektóre układy zbiorowe we Francji przewidują dodatkowe obowiązki w zakresie oceny pracownika lub dokumentowania wyników.
Koszty po stronie pracodawcy:
- wynagrodzenie za okres wypowiedzenia (1–3 miesiące, zależnie od stażu i układu zbiorowego),
- odprawa ustawowa lub wynikająca z układów zbiorowych,
- ekwiwalent za niewykorzystany urlop.
Przykład:
Pracownik zatrudniony 4 lata, 3 000 € brutto miesięcznie ⇒ koszt ok. 4 000–5 000 €, bez uwzględnienia wynagrodzenia za przepracowany okres wypowiedzenia.
Jeśli pracownik był błędnie traktowany jako przedstawiciel handlowy, a w istocie jest agentem handlowym we Francji, pracodawca naraża się dodatkowo na odszkodowanie agenta handlowego we Francji — zwyczajowo równe dwóm rocznym prowizjom.
2. Zwolnienie z powodu winy pracownika (faute simple / faute grave)
Tryb ten jest właściwy, gdy pracownik dopuszcza się zawinionego naruszenia obowiązków, w szczególności gdy:
- odmawia raportowania aktywności,
- nie uzasadnia nieobecności lub wyjazdów,
- ukrywa rzeczywistą aktywność zawodową,
- naraża pracodawcę na szkodę lub utratę zaufania,
- narusza zasady organizacji czasu pracy we Francji.
Warunkiem koniecznym są rzetelne i datowane dowody: maile, notatki służbowe, raporty CRM, GPS, skargi klientów.
Co należy się pracownikowi?
Faute simple:
- okres wypowiedzenia,
- odprawa ustawowa lub układowa,
- ekwiwalent za urlop.
Faute grave:
- brak okresu wypowiedzenia,
- brak odprawy,
- pozostaje wyłącznie ekwiwalent za niewykorzystany urlop.
Ryzyko:
Jeśli dowody są niewystarczające, sąd pracy może uznać, że rozwiązanie było bezzasadne i zasądzić znaczące odszkodowania za zwolnienie pracownika we Francji bez przyczyny rzeczywistej i poważnej.
3. Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron (rupture conventionnelle)
To rozwiązanie przyjazne i często najbardziej praktyczne, zwłaszcza gdy:
- relacja opiera się na osłabionym zaufaniu,
- brak jest ciężkiego przewinienia,
- obie strony chcą uniknąć procedury zwolnienia.
Co należy się pracownikowi?
Minimalna odprawa = taka sama jak przy wypowiedzeniu.
W praktyce jednak kwota jest negocjowana w górę w zamian za szybkie i bezkonfliktowe odejście.
Zalety:
- brak sporu sądowego,
- pracownik zachowuje prawo do zasiłku,
- pełna kontrola nad warunkami rozstania.
Podsumowanie
We Francji zakończenie stosunku pracy z pracownikiem, który nie raportuje aktywności lub nie realizuje celów, wymaga:
- precyzyjnej analizy faktów,
- bardzo dobrej dokumentacji,
- znajomości obowiązujących układów zbiorowych we Francji,
- prawidłowej klasyfikacji stanowiska (szczególnie w odniesieniu do agenta handlowego we Francji, który korzysta z zupełnie innej ochrony prawnej),
- kontroli zgodności z zasadami czasu pracy we Francji.
Właściwy wybór podstawy rozwiązania umowy ma bezpośredni wpływ na koszty i ryzyko potencjalnego sporu przed Conseil de prud’hommes, a w przypadku błędnej kwalifikacji handlowca — również na ryzyko wypłaty wysokiego odszkodowania agenta handlowego we Francji.
